W poprzedniej części omówiliśmy zasady zaliczania płatności określone w kodeksie cywilnym (art. 451). Zasady te, mimo że mogą obowiązywać w relacji sprzedający – kupujący, nie zawsze będą miały zastosowanie w relacji sprzedający (ubezpieczający) – ubezpieczyciel, a więc w stosunku ubezpieczenia. W materii zasad zaliczania płatności umowa ubezpieczenia należności formułuje bowiem często odrębne reguły, które będą miały zastosowanie dla wyliczenia należnego odszkodowania. Może zatem dojść do sytuacji, w której według kodeksu cywilnego dany dług (należność) zostanie uregulowany (poprzez zaliczenie płatności), podczas gdy dla obliczenia odszkodowania będzie się uznawało, że dana należność nie została zaspokojona. Może też być na odwrót.
W odniesieniu do sposobu zaliczania płatności, umowy ubezpieczenia kredytu kupieckiego formułują następujące główne rozwiązania:
- płatności są zaliczane zgodnie z regułami ustalonymi między sprzedającym a kupującym, a gdy brak takich ustaleń – zgodnie z zasadami kodeksowymi; z takim rozwiązaniem mamy do czynienia np. gdy umowa ubezpieczenia w ogóle nie reguluje kwestii zaliczania płatności,
- płatności zaliczane są na należności najdawniej wymagalne, niezależnie od ustaleń między sprzedającym a kupującym, jak i od zasad kodeksu cywilnego,
- płatności są zaliczane w pierwszej kolejności na należności objęte ubezpieczeniem, niezależnie od dat ich wymagalności oraz niezależnie od ustaleń między sprzedającym a kupującym; należności nie objęte ubezpieczeniem to np. należności powstałe przed nadaniem limitu kredytowego dla danego dłużnika, po wygaśnięciu (cofnięciu) limitu kredytowego dla tego dłużnika, należności przewyższające limit kredytowy,
- płatności są zaliczane w pierwszej kolejności na należności nie objęte ubezpieczeniem, czyli przyjęcie rozwiązania, że należności ubezpieczone są zaspokajane dopiero po zaspokojeniu należności nie objętych ubezpieczeniem,
- płatności są zaliczane proporcjonalnie na należności objęte i nie objęte ubezpieczeniem, według stosunku należności ubezpieczonych i nieubezpieczonych,
- płatności są zaliczane według systemu mieszanego, np. ustalenie, że płatności dokonane do dnia wygaśnięcia limitu zaliczane są na należności najdawniej wymagalne, zaś te dokonane po tym dniu, proporcjonalnie według stosunku należności objętych i nie objętych ochroną z dnia wygaśnięcia limitu; system mieszany może być również kombinacją innych wymienionych wyżej sposobów zaliczania płatności.
W takich samych okolicznościach, przyjęcie różnych sposobów zaliczania płatności, prowadzić będzie do innej wysokości należnego odszkodowania. Te różnice mogą być tym większe im większy odsetek należności od danego dłużnika nie jest ubezpieczony, np. limity kredytowe są istotnie przekraczane, po wygaśnięciu limitu dokonywane są dalsze transakcje.
Dodajmy na końcu, że zdefiniowana w umowie ubezpieczenia kredytu kupieckiego formuła zaliczania płatności ma najczęściej zastosowanie nie tylko do wpłat dokonywanych przez dłużnika (w tym gotówkowych z tytułu kolejnych dostaw), ale też kwot odzyskanych w wyniku realizacji zabezpieczeń, windykacji należności, czy wartości odzyskanych towarów.
Autor: Jacek Kukiełka, Tirador - warsztaty pomysłów
Źródło: UbezpieczenieNaleznosci.pl
|
