Przelew wierzytelności handlowej może następować w różnych sytuacjach – transakcji faktoringu, cesji na zabezpieczenie, sprzedaży należności. W przypadku przelewu ubezpieczonej należności handlowej powstaje pytanie, czy nabywca wierzytelności staje się ubezpieczonym? Spójrzmy na ten problem wpierw z punktu widzenia przepisów kodeksu cywilnego.
Artykuł 823 kc w §1 stwierdza, iż w razie zbycia przedmiotu ubezpieczenia prawa z umowy ubezpieczenia mogą być przeniesione na nabywcę przedmiotu ubezpieczenia, ale przeniesienie tych praw wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba że umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej.
Zauważmy, że tak naprawdę wszystko zależy od ubezpieczyciela, który musi wyrazić zgodę na przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia. Taka zgoda oznaczałaby, że ubezpieczenie idzie za należnością a nabywca staje się uprawnionym z umowy ubezpieczenia w zakresie nabytej należności. Zgoda ubezpieczyciela może być wyrażona z góry lub indywidualnie przy danej transakcji. Ubezpieczyciel może też zrezygnować z konieczności uzyskiwania od niego zgody na przejście praw z umowy ubezpieczenia należności na nabywcę tej należności.
Jeżeli ubezpieczyciel nie wyraża zgody na przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia w związku ze zbyciem przedmiotu ubezpieczenia (należności) stosunek ubezpieczenia wygasa z chwilą przejścia przedmiotu ubezpieczenia na nabywcę (art. 823 §3 kc). W przypadku umowy ubezpieczenia należności należy raczej mówić o częściowym wygaśnięciu umowy ubezpieczenia, a mianowicie w odniesieniu do należności zbywanych. Zbyt daleko idącym wnioskiem byłoby przyjęcie, iż stosunek ubezpieczenia wygasa w całości, również w odniesieniu do należności nie będących przedmiotem zbycia.
Z powyższą zasadą korespondują zapisy warunków ubezpieczenia, które często stwierdzają, że przelew należności ubezpieczonej powoduje ustanie odpowiedzialności ubezpieczyciela w zakresie przelewanych należności, jeżeli przelew nie został uzgodniony z ubezpieczycielem.
Jeżeli jednak następuje przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia (czyli była zgoda ubezpieczyciela albo uzgodniono umownie, iż taka zgoda nie będzie potrzebna) na nabywcę należności przechodzą automatycznie obowiązki z umowy ubezpieczenia, np. obowiązek zapłaty składki, obowiązki informacyjne, obowiązek zlecenia windykacji. W tej materii możliwe są również inne rozwiązania, a mianowicie pozostawienie całości lub części obowiązków z umowy ubezpieczenia na zbywcy należności. Takie warianty są możliwe znów wyłącznie za zgodą ubezpieczyciela. Strony transakcji przelewu ustalają zatem, jak będą podzielone obowiązki z umowy ubezpieczenia w odniesieniu do zbywanych należności, ale aby ustalenia te miały moc wiążącą, musi je zaakceptować ubezpieczyciel.
Zawsze jednak zbywca należności odpowiada solidarnie z nabywcą za zapłatę składki przypadającej za czas do chwili przejścia przedmiotu ubezpieczenia na nabywcę.
Autor: Jacek Kukiełka, Tirador – warsztaty pomysłów
Źródło: UbezpieczenieNaleznosci.pl
|
