Najczęściej zadawane pytania

1. Co to jest ubezpieczenie należności?
Ubezpieczenie należności zabezpiecza przed ryzykiem nieotrzymania zapłaty za towar lub usługę, w przypadku sprzedaży z odroczonym terminem płatności. Charakteryzuje się bliską współpracą pomiędzy ubezpieczycielem a ubezpieczającym. Ubezpieczyciel bada wypłacalność kontrahentów, doradza przy wyborze nowych partnerów handlowych i może pełnić funkcje wywiadowni gospodarczej. Gdy pomimo tych starań dojdzie do niewypłacalności odbiorcy, ubezpieczona firma otrzyma odszkodowanie zgodnie z zasadami zawartymi w umowie ubezpieczeniowej.

2. Co może być przedmiotem ubezpieczenia należności?
Ubezpieczeniem mogą być objęte należności z tytułu sprzedaży lub dostawy towarów i/lub usług, które wykonał ubezpieczający w okresie obowiązywania umowy ubezpieczeniowej.

3. Co to jest limit kredytowy?
Limit kredytowy, to ustalona przez Ubezpieczyciela maksymalna, objęta ubezpieczeniem, kwota należności od danego klienta. Limit kredytowy jest zawsze ustalany indywidualnie dla danego odbiorcy.

4. Jak ustalany jest limit kredytowy i od czego zależy jego wysokość?
Limit kredytowy ustalany jest za każdym razem indywidualnie dla każdego odbiorcy. Jego wysokość zależy od oceny kondycji finansowej danego odbiorcy, jego dotychczasowych zachowań płatniczych – czyli np. tego czy terminowo wywiązywał się ze spłaty zobowiązań wobec innych dostawców, a także od sytuacji w konkretnej branży. Są bowiem branże, które charakteryzują się większym ryzykiem niewypłacalności i czynnik ten jest także uwzględniany podczas podejmowania decyzji o wysokości limitu kredytowego.

5. Czy mogę sprzedać danemu dostawcy towary za kwotę wyższą niż limit kredytowy?
Większość towarzystw ubezpieczeniowych dopuszcza taką możliwość. Należy jednak pamiętać, że ubezpieczeniem nie będą objęte należności, które „nie mieszczą” się w wyznaczonym przez ubezpieczyciela limicie kredytowym. Tym samym przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z ewentualnym brakiem zapłaty za sprzedany towar i/lub usługi.

6. Czy w ubezpieczeniu ma znaczenie kraj pochodzenia odbiorcy, którego należności chcę ubezpieczyć?
Wśród ubezpieczeń należności wyróżnić można polisy krajowe i zagraniczne. W zależności od tego, gdzie znajduje się siedziba odbiorcy, którego należności chcemy ubezpieczyć należy wykupić odpowiednią polisę. Większość towarzystw ubezpieczeniowych ubezpiecza należności odbiorców mających swoją siedzibę na terenie UE lub OECD. Należy pamiętać, że każdy kraj ma swoje ryzyka, które uwzględniane są w obliczaniu stawki składki ubezpieczenia. Im większe ryzyko, tym wyższa stawka.

7. Jak obliczana jest składka ubezpieczeniowa?
Składka ubezpieczeniowa ustalana jest indywidualnie dla każdego ubezpieczającego. Ubezpieczyciele stosują dwa podstawowe systemy wyliczania składek – procentową wartość od obrotu i procentową wartość od salda należności. Składka naliczana „od obrotu” charakteryzuje się tym, że przedsiębiorca płaci procent od kwoty całego obrotu z danym odbiorcą, niezależnie od przyznawanych limitów kredytowych. Jest to korzystne w przypadku gdy limity są równe lub nieznacznie niższe od wnioskowanych przez ubezpieczonego.

W przypadku składki „od salda” przedsiębiorca płaci procent od salda należności, czyli nie więcej niż do wysokości limitu kredytowego. Zaletą takiej formy naliczania składki jest to, że jeżeli część należności nie jest ubezpieczana, to nie jest ona brana pod uwagę przy obliczaniu składki. Wadą jest natomiast fakt, że jeżeli dana ubezpieczona należność nie została spłacona, to w kolejnym miesiącu jest ona także brana pod uwagę przy wyliczaniu składki ubezpieczeniowej. W Polsce popularniejsze jest wyliczanie składki metodą „od obrotu”, gdyż taka forma ubezpieczenia jest prostsza, jednak w wielu krajach, np. w Niemczech popularniejsze jest wyliczanie stawki ubezpieczenia „od salda”. Ta ostatnia uważana jest za „bardziej realną”, gdyż płaci się od konkretnych należności istniejących w danym okresie czasu.

8. Jakie czynniki maja wpływ na wysokość stawki składki ubezpieczenia?
Na wysokość stawki składki wpływ maja m.in.: rozproszenie ryzyka (im więcej kontrahentów, tym większe rozproszenie ryzyka i niższa stawka), „szczelność” procedur związanych z kontrolowaniem i dochodzeniem należności, oceną kontrahentów, a także kraj pochodzenia odbiorców (liczba upadłości w danym kraju, sytuacja makroekonomiczna).

9. Czy mogę negocjować warunki ubezpieczenia?
Tak. Warto jednak podkreślić, że ubezpieczyciel przygotowuje ofertę indywidualnie dla każdego przedsiębiorcy, dlatego też warunki umowy są już odpowiednio przygotowane i dostosowane do specyfiki działania danej firmy. Warunki ubezpieczenia można negocjować, ale należy pamiętać, że w każdej umowie są pewne stałe, niezmienne elementy, które ze względu na charakter ubezpieczeń należności nie podlegają negocjacjom, np. udział własny ubezpieczonego lub składka minimalna.

10. Czy muszę ubezpieczać wszystkie należności?
Warunki ubezpieczenia większości towarzystw wyłączają z ubezpieczenia obroty tzw. „inter company”, czyli należności wewnątrz danej grupy kapitałowej. Pozostałe wyłączenia są możliwe, o ile kryteria dokonania wyłączeń są obiektywne i nie wpływają na zwiększenie ryzyka. Przykładem może być wyłączenie należności firm, w stosunku do których sprzedający posiada inne zabezpieczenia takie jak np. gwarancja bankowa. Przedsiębiorca może oczywiście zdecydować się na ubezpieczenie tylko należności krajowych lub tylko zagranicznych. Większość towarzystw nie zgadza się jednak na to, by ubezpieczyć należności tylko kilku odbiorców, bo np. z pozostałymi odbiorcami ubezpieczający ma dobre relacje towarzyskie lub „od lat zna właścicieli i ma do nich zaufanie”.

11. Czy mój odbiorca musi wiedzieć o ubezpieczeniu, które wykupiłem?
Nie. Jeżeli ubezpieczyciel zbierając dane dotyczące kondycji finansowej odbiorcy posiada własną, odpowiednio dużą bazę informacji, która umożliwia mu np. ustanowienie limitu kredytowego , bez kontaktowania się z danym odbiorcą, jest to możliwe. Trzeba jednak podkreślić, że ubezpieczenie należności jest na tyle powszechnym instrumentem, iż bardzo rzadko spotyka się negatywne reakcje odbiorców. Wręcz odwrotnie, firma, która ubezpiecza swoje należności jest postrzegana jako „dbająca o swoje interesy”.

12. Jakie ryzyka obejmuje ubezpieczenie?
Ubezpieczenie należności obejmuje najczęściej ryzyko handlowe, czyli m.in. prawnie stwierdzoną niewypłacalność dłużnika, a także przewlekłą zwłokę w wypełnianiu zobowiązań płatniczych przez dłużnika.

13. Co to jest ryzyko polityczne?
Ryzyko polityczne to zdarzenia wynikające z działań lub regulacji prawnych, na które ani kupujący, ani sprzedający nie mają wpływu. Do elementów ryzyka politycznego zalicza się na przykład decyzje lokalnych rządów dotyczące zmian w zakresie handlu zagranicznego, brak możliwości transferu należności, a także m.in.: wojnę, zamieszki, masowe strajki, itp.

14. Co to jest faktycznie stwierdzona niewypłacalność?
Faktycznie stwierdzona niewypłacalność oznacza najczęściej brak spłaty należności przez określony w polisie ubezpieczeniowej czas. Towarzystwa stosują różne rozwiązania, najczęściej okres ten wynosi od 90 do 180 dni.

15. Co to jest prawnie stwierdzona niewypłacalność?
Prawnie stwierdzona niewypłacalność następuje gdy: zostanie otwarte postępowanie upadłościowe z opcją układu lub likwidacji, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości, ponieważ majątek dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania, gdy wszyscy wierzyciele wyrazi zgodę na pozasądową ugodę, a także gdy właściwy organ egzekucyjny wydał postanowienie o umożeniu postępowania w związku z brakiem możliwości zaspokojenia w całości dochodzonych przez ubezpieczającego roszczeń.

16. Co to są należności bezsporne?
Należności bezsporne to należności zagwarantowane prawem i niekwestionowane przez dłużnika. Inaczej mówiąc są to należności które zostały uznane przez dłużnika, albo których dłużnik nie neguje lub nie ma zastrzeżeń co do ich wysokości lub terminów zapłaty. Należności bezsporne wynikają na przykład z niezapłaconych faktur, rachunków, not odsetkowych lub z weksli.

17. Czy warto korzystać z pośrednictwa brokerów ubezpieczeniowych?
Ubezpieczenie należności jest produktem specjalistycznym, dlatego jeśli przedsiębiorca chce skorzystać z usług brokera powinien wybrać takiego, który ma dużą wiedzę na temat tego rodzaju ubezpieczeń. Większość firm brokerskich, zajmujących się na co dzień sprzedażą ubezpieczeń majątkowych nie ma wystarczającej wiedzy dot. ubezpieczeń kredytu kupieckiego i może się zdarzyć, że nie będzie w stanie doradzić ubezpieczającemu oraz wytłumaczyć dokładnie sposób działania ubezpieczenia, jego zakres i procedury związane z jego obsługą. Chcąc wykupić ubezpieczenie należności warto skontaktować się bezpośrednio z działami handlowymi towarzystw ubezpieczeniowych oferujących ubezpieczenie należności.

18. Co zrobić, gdy kontrahent nie płaci w terminie?
Wszystko zależy od tego, co przewidują w takiej sytuacji warunki ubezpieczenia. W OWU zawsze określony jest np. ostateczny termin, w którym ubezpieczony powinien poinformować towarzystwo ubezpieczeniowe o braku zapłaty za towar i/lub usługę. Warunki ubezpieczenia zawierają także uzgodnienia dotyczące prowadzenia windykacji w przypadku faktycznie stwierdzonej niewypłacalności kredytobiorcy.

19. Co zrobić gdy kontrahent ogłosił upadłość?
W takim przypadku przedsiębiorca powinien natychmiast zgłosić się do ubezpieczyciela, by dowiedzieć się jak powinien dalej postępować. Należy także zabezpieczyć należności, czyli np. zgłosić je do postępowania upadłościowego. Ubezpieczyciel doradzi jakie kroki należy przedsięwziąć, by w maksymalny możliwy sposób zadbać o odzyskanie należności.

20. Kiedy i w jakiej sytuacji otrzymam odszkodowanie od ubezpieczyciela?
Zasady zgłaszania powstałej szkody oraz termin wypłaty i wysokość odszkodowania zawarte są w ogólnych warunkach ubezpieczenia, z którymi należy zapoznać przed podpisaniem umowy ubezpieczeniowej. OWU określa wszelkie terminy a także procedury, które musi zachować ubezpieczony, a także ubezpieczyciel. Niezachowanie odpowiednich procedur może opóźnić wypłatę odszkodowania. W przypadku prawnie stwierdzonej niewypłacalności odszkodowanie wypłacane jest w momencie podjęcia przez sąd decyzji o otwarciu postępowania upadłościowego (z opcją układu lub likwidacji). Przed podpisaniem umowy ubezpieczeniowej warto sprawdzić czy w przypadku postępowania upadłościowego z opcją układu odszkodowanie obejmuje całą kwotę zgłoszoną do postępowania, czy tylko tą jej część, która podlega redukcji w ramach postępowania upadłościowego. Dla przedsiębiorcy korzystniejszą sytuacją jest, gdy odszkodowanie obejmuje całą kwotę należności.

21. Co to jest udział własny?
Udział własny klienta w szkodzie to część szkody pozostającą do pokrycia przez ubezpieczonego, jest określana procentowo lub kwotowo. Wynika z zasady partycypowania ubezpieczonego w ryzyku i sprowadza się do tego, że ubezpieczony zawsze powinien ponosić część ryzyka. Udziału własnego kredytodawca (sprzedawca) nie możne ubezpieczać w jakimkolwiek innym towarzystwie ubezpieczeń. Wspólne ponoszenie ryzyka stwarza ścisły związek pomiędzy ubezpieczającym a ubezpieczycielem i zabezpiecza przed nierozważnym udzieleniem kredytu klientom o niepewnej kondycji finansowej.

22. Czy sam mogę decydować o terminach płatności dla odbiorców, których należności ubezpieczyłem?
Polisa ubezpieczeniowa zakłada ramy czasowe, w których przedsiębiorca może samodzielnie decydować o długości przyznawanego kredytu kupieckiego.

23. Czy sprzedaż należności (np. firmie faktoringowej) ma wpływ na ochronę ubezpieczeniową?
Tak, w momencie sprzedaży należności kończy się ochrona ubezpieczeniowa. Ubezpieczenie „nie przechodzi” na nabywcę, o ile nie jest to uzgodnione z ubezpieczycielem.